"Ordu ölkəmizin, millətimizin, dövlətimizin, müstəqilliyimizin dayağıdır!" Heydər Əliyev

NATO ilə əməkdaşlıq

Azərbaycan Respublikası və Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) arasında hərbi əməkdaşlıq

Azərbaycan Respublikasının NATO ilə əməkdaşlığı 1992-ci ilin mart ayında ölkəmizin bəzi Mərkəzi və Şərqi Avropa dövlətləri ilə birlikdə yeni yaranmış və 1997-ci ildən etibarən Avro-Atlantik Tərəfdaşlıq Şurası kimi tanınan Şimali Atlantik Əməkdaşlıq Şurasının məşvərət forumuna daxil olması ilə başlayıb. 4 may 1994-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikası NATO-nun “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” (SNT) Proqramına qoşulub.
Müdafiə Nazirliyi NATO ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Sülh Naminə Tərəfdaşlıq Proqramı, Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı, Planlaşdırma və Analiz Prosesi, Əməliyyat İmkanları Konsepsiyası, Tərəfdaşlığın Qərargah Vəzifəsi, Müdafiə Təhsilinin Genişləndirilməsi Proqramı, Sülh Naminə Elm Proqramı və NATO-nun digər əhəmiyyətli tərəfdaşlıq mexanizmlərindən səmərəli şəkildə istifadə edir.
Müdafiə Nazirliyi bu mexanizmlərdən istifadə edərək strateji sənədlərin işlənib hazırlanması, hərbi təlim və tədrisdə NATO standartlarının tətbiqi, Sülhməramlı qüvvələrin hazırlığı, şəxsi heyətin idarə olunması, dəniz təhlükəsizliyi, maddi-texniki təminat, təcrübələrin öyrənilməsi, kibertəhlükəsizlik, enerji təhlükəsizliyi, sahib ölkə dəstəyi və hava məkanına nəzarət sahələrində müvafiq islahat fəaliyyətlərini həyata keçirir.

Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı (FTƏP) və Planlaşdırma və Analiz Prosesi (PAP) çərçivəsində fəaliyyət

Planlaşdırma və Analiz Prosesi (PAP) təhlükəsizlik və sabitliyin təşviqi, böhrana cavab əməliyyatları və digər tədbirlərdə NATO Müttəfiqləri ilə əməkdaşlıq edə biləcək qüvvə və imkanların inkişafına kömək məqsədi daşıyır. O, çoxmillətli tədris, təlim və əməliyyatlar üçün İttifaqla birlikdə fəaliyyət göstərəcək tərəfdaş qüvvələrin qarşılıqlı fəaliyyətini və imkanlarını artırmaq məqsədilə struktur yanaşmanı təmin edir. PAP NATO-nun bütün tərəfdaşlarına açıq olan ikiillik prosesdir.
Planlaşdırma və Analiz Prosesi çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının qəbul etdiyi 41 Tərəfdaşlıq Məqsədindən 27-si Müdafiə Nazirliyinə aiddir. Hazırda qəbul edilmiş Tərəfdaşlıq Məqsədlərinin bir hissəsi yerinə yetirilmiş, uzunmüddətli digər Tərəfdaşlıq Məqsədlərinin yerinə yetirilməsi üzrə müvafiq işlər davam etdirilir.
Müdafiə Nazirliyi Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planının (FTƏP) 2005-2007, 2008-2010, 2011-2013 və 2015-2016-cı illəri əhatə edən 1-ci, 2-ci, 3-cü və 4-cü mərhələlərini müvəffəqiyyətlə yerinə yetirmişdir. FTƏP-in 2017-2019-cu illəri əhatə edən 5-ci mərhələsi davam edir.

NATO-nun Əməliyyat İmkanları Konsepsiyası Proqramı

NATO-nun Əməliyyat İmkanları Konsepsiyası (ƏİK) proqramı Azərbaycan Ordusunun inkişafına xidmət edən NATO-nun çoxmillətli müasir ordu quruculuğu təcrübəsini özündə cəmləşdirən əhəmiyyətli mexanizmlərindən biridir.
Bu proqram Ordunun müvafiq bölmələrinin müasir döyüşün  tələblərinə və inkişaf etmiş dövlətlərin müəyyən etdiyi standartlara uyğun hazırlanması, o cümlədən NATO-nun zəruri əməliyyat qabiliyyətlərinə nail olması baxımından çox əhəmiyyətli bir mexanizmdir. Bu proqramla əldə edilmiş təcrübə və bilik bölmələrimizin beynəlxalq əməliyyatlarda və təlimlərdə peşəkar səviyyədə iştirakını təmin edərək, təmsilçilik imkanlarının və nüfuzunun artırılmasına imkan yaradır.

    • 2004-cü ilin aprel ayında Azərbaycan Proqrama qoşularaq, ƏİK Ortaq Qüvvələr Birliyinə bir motoatıcı bölük, 2010-cu ilin avqust ayından isə bir tabor bəyan edib.
    • 2015-ci ildə ƏİK kəşfiyyat bölüyü, 2016-cı ildə isə 1 “Mİ-17” helikopter cütlüyü və Dənizdə Qadağa Əməliyyatları üzrə Göyərtə Qrupu ƏİK Ortaq Qüvvələr Birliyinə bəyan edilib.
    • 29 may - 3 iyun 2017-ci il tarixlərdə ƏİK taborunun 2-ci səviyyəli NATO qiymətləndirmə təlimi müvəffəqiyyətlə keçirilib və tabor NATO-nun “Döyüşə hazır” sertifikatını təsdiq edib.
    • 16-20 may 2017-ci tarixlərdə - ƏİK kəşfiyyat bölüyünün 1-ci səviyyəli NATO qiymətləndirmə təlimi müvəffəqiyyətlə keçirilib.
    • 23-27 oktyabr 2017-ci ili tarixlərdə - Dənizdə Qadağa Əməliyyatları üzrə Göyərtə qrupunun 1-ci səviyyəli özünüqiymətləndirmə təlimi keçirilib.
    • 2018-ci ilin may ayında ƏİK kəşfiyyat bölüyünün 2-ci səviyyəli  özünüqiymətləndirmə, sentyabr ayında Hərbi Hava Qüvvələrinin “Mİ-17” helikopter cütlüyünün 1-ci səviyyəli özünüqiymətləndirmə, eləcə də Dənizdə Qadağa Əməliyyatları üzrə Göyərtə qrupunun 1-ci səviyyəli NATO qiymətləndirmə təlimlərinin keçirilməsi planlaşdırılır.
    • 2018-ci ilin aprel ayında Azərbaycanda NATO və tərəfdaş ölkələrinin hərbi qulluqçuları üçün ƏİK məlumat bazası təlim kursunun keçirilməsi planlaşdırılır.

Tərəfdaşlığın qərargah vəzifəsi
2002-ci ildən etibarən Azərbaycan Ordusunun 30 zabiti tərəfdaşlığın qərargah vəzifəsi çərçivəsində aşağıdakı müxtəlif qərargahlarında xidmət edib:
    • NATO-nun Standartlaşdırma Agentliyi (Brüssel, Belçika Krallığı)
    • NATO-nun Beynəlxalq Hərbi Qərargahı (Brüssel, Belçika Krallığı)
    • NATO-nun Hərbi Tərəfdaşlıq İdarəsi (Mons, Belçika Krallığı)
    • NATO-nun Birləşmiş Transformasiya Komandanlığı (Norfolk, ABŞ)
    • NATO-nun Brunsum Birləşmiş Qüvvələr Komandanlığı Qərargahı (Brunsum, Hollandiya)
    • NATO-nun Neapol Birləşmiş Qüvvələr Komandanlığı (Neapol, İtaliya)
    • NATO-nun Madrid Quru Qoşunları Komponent Komandanlığı (Madrid, İspaniya)
    • NATO-nun Nortvud Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanlığı (Nortvud, Birləşmiş Krallıq)
    • NATO-nun İzmir Quru Qoşunları Komandanlığı (İzmir, Türkiyə)
    • NATO-nun Ramşteyn Hava Komandanlığı (Ramşteyn, Almaniya)

Müxtəlif sülhməramlı əməliyyatlarda iştirak edən kontingentimizin fəaliyyətinin əlaqləndirilməsi məqsədilə ABŞ-ın Mərkəzi Komandanlığının Qərargahında (Tampa, ABŞ) və Beynəlxalq Çoxmillətli Koalisiya Qüvvələrinin qərargahında (Bağdad, İraq) ordumuzun 15-dək zabiti xidmət keçib.
Hazırda Azərbaycan Ordusunun 4 zabiti NATO-nun qərargah-mənzilində (Brüssel, Belçika Krallığı) və NATO Müttəfiq Qüvvələrin Avropadakı Baş Komandanlığında (Mons, Belçika Krallığı) hərbi nümayəndəlik tərkibində milli vəzifələrdə xidmət edir. O cümlədən, 7 zabitimiz NATO-nun müvafiq qərargahlarında Tərəfdaşlığın Qərargah vəzifələrində xidmət edir. Bu töhfə Azərbaycanı NATO ilə əməkdaşlıq edən digər tərəfdaş dövlətlər arasında lider ölkəyə çevirib.

NATO ilə hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlıq
Azərbaycan Ordusunun hərbi təhsil sisteminin müəyyən sahələrinin inkişafına yardım üzrə Müdafiə Təhsilinin Genişləndirilməsi Proqramı (DEEP) çərçivəsində əməkdaşlıq 2008-ci ildə başlayıb.
Fəaliyyət planı çərçivəsində aşağıda göstərilən sahələr üzrə əməkdaşlıq aparılır:
    • Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının tədris proqramına daxil edilmiş “Müdafiə Strategiyası və Planlaşdırılması” fənni və tədris metodologiyaları;
    • Hərbi təhsil proqramlarının Bolonya tədris standartlarına uyğunlaşdırılması;
    • Pedaqoji kadrların peşə səviyyəsinin artırılması və NATO standartlarına uyğunlaşdırılması;
    • Çavuşların təlimi və liderliyi;
    • Xarici dil tədrisinin təkmilləşdirilməsi;
    • Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında Elmi Dərəcə Proqramının tətbiq edilməsi.

NATO-nun “Sülh və Təhlükəsizlik Naminə Elm Proqramı”
“Sülh və Təhlükəsizlik Naminə Elm Proqramı” - elmin inkişafı və yeniliklərin tətbiqi yolu ilə NATO və tərəfdaşlar arasında əməkdaşlıq və dialoqun genişləndirilməsinə yönəlmiş mühüm fəaliyyətdir. Bu proqram çərçivəsində fəaliyyətin təşkil edilməsi məqsədilə, alyansın aidiyyəti instansiyaları ilə müvafiq əlaqələndirmə işləri aparılır.