Vətən anlayışı hər bir xalq üçün müqəddəsdir. Bu müqəddəsliyin qorunması isə tarix boyu fədakar insanların - öz canını torpağa sipər edən igidlərin sayəsində mümkün olub. Şəhidlik anlayışı yalnız ölüm deyil, o, bir ideyanın, bir amalın, bir xalqın gələcəyinin yaşaması naminə edilən ən ali fədakarlıqdır. Bu zirvəyə ucalan insanlar öz həyatlarını xalqın sabahına çevirərək əbədiyyət qazanırlar. Onların adı zamanın yaddaşına yazılır, xatirəsi isə nəsildən-nəslə ötürülərək, milli kimliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilir.
Şəhidlik təkcə dini və ya hərbi termin deyil, həm də dərin fəlsəfi məna daşıyan bir anlayışdır. Bu anlayışın mərkəzində insanın öz şəxsi maraqlarını xalqın və dövlətin mənafeyindən üstün tutmaması dayanır. Şəhid olan insan həyatın ən qiymətli nemətindən - yaşamaq haqqından könüllü şəkildə imtina edir. Bu isə onun mənəvi gücünün, əqidəsinin və Vətən sevgisinin ən yüksək göstəricisidir.
Tarix boyu müxtəlif xalqlar şəhidlik məfhumuna xüsusi hörmətlə yanaşmış, onu qəhrəmanlıq və müqəddəslik zirvəsi kimi dəyərləndiriblər. Azərbaycan xalqı üçün isə şəhidlik həm də milli kimliyin, mübarizə ruhunun və azadlıq eşqinin simvoludur. Bu baxımdan şəhidlər yalnız fərdi qəhrəmanlar deyil, bütöv bir xalqın iradəsinin təcəssümüdür.
Azərbaycanın tarixində şəhidlik ənənəsi dərin köklərə malikdir. Qədim dövrlərdən başlayaraq, torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda canından keçən igidlərin adı xalq yaddaşında yaşayır. XX əsrin sonlarında baş vermiş ictimai-siyasi hadisələr bu anlayışı daha da aktuallaşdırdı.
Xüsusilə Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə minlərlə Azərbaycan övladı Vətənin müdafiəsi uğrunda şəhid oldu. Bu dövr həm ağrı-acı, həm də qəhrəmanlıq səhifələri ilə yadda qaldı. Şəhidlərin qanı ilə yazılan bu tarix xalqın mübarizə əzmini sarsıtmadı, əksinə, daha da möhkəmləndirdi.
2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Bu müharibə təkcə hərbi əməliyyat deyil, həm də milli ruhun, birlik və həmrəyliyin təntənəsi idi.  Azərbaycan Ordusu 30 ilə yaxın işğal altında olan torpaqları azad edərək tarixi ədaləti bərpa etdi.
Bu qələbənin əldə olunmasında minlərlə hərbçinin rolu danılmazdır. Onlardan 3000-dən çoxu şəhidlik zirvəsinə ucalaraq adlarını tarixə həkk etdilər. Onların hər biri bir qəhrəmanlıq dastanıdır. Bu igidlər sübut etdilər ki, Vətən sevgisi ən böyük gücdür və bu sevgi qarşısında heç bir maneə dayana bilməz.
Şəhidlər yalnız keçmişin qəhrəmanları deyil, həm də bu günün və gələcəyin yol göstəriciləridir. Onların həyat yolu gənc nəslin tərbiyəsində mühüm rol oynayır. Şəhidlərin timsalında gənclər vətənpərvərlik, cəsarət, sədaqət kimi ali dəyərləri öyrənirlər.
Məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində, hərbi hissələrdə şəhidlərin xatirəsinə həsr olunan tədbirlər onların ruhunu yaşatmaqla yanaşı, həm də milli şüurun formalaşmasına xidmət edir. Şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğı isə dövlətin bu müqəddəs ada verdiyi dəyərin göstəricisidir.
Şəhidlik anlayışı Azərbaycan xalqının milli kimliyinin ayrılmaz hissəsidir. Bu anlayış xalqın tarixində baş verən çətin sınaqlardan üzüağ çıxmasının əsas səbəblərindən biridir. Şəhidlər millətin şərəf və qürur simvoludur.
Onların həyat hekayələri, göstərdikləri qəhrəmanlıqlar ədəbiyyatda, incəsənətdə və mədəniyyətdə geniş əks olunur. Yazıçılar, şairlər, sənət adamları şəhidlərin obrazını yaradaraq onları əbədiləşdirirlər. Bu isə şəhidlik ideyasının cəmiyyətin bütün sahələrində yaşamasını təmin edir.
Şəhidlərin bizə qoyub getdiyi ən böyük əmanət onların ailələridir. 
Şəhid anaları, ataları, övladları xalqın gözündə xüsusi hörmətə malikdirlər. Onların səbir və dözümü, eyni zamanda, qürurlu duruşu hər bir vətəndaş üçün nümunədir.
Şəhidlik - sadəcə bir söz deyil, o, bir xalqın, Vətənin varlığını qoruyan müqəddəs dəyərdir, zirvədir. Bu zirvəyə ucalan insanlar öz həyatlarını xalqın gələcəyinə çevirərək əbədiyyət qazanırlar. Onların adı tarix kitablarında yazılsa da, əslində, onlar xalqın qəlbində yaşayırlar.
Bu gün Azərbaycan xalqı öz şəhidləri ilə qürur duyur. Onların göstərdiyi igidliklər gələcək nəsillərə örnək olacaq, Vətən sevgisinin nə demək olduğunu hər zaman xatırladacaq. Unutmayaq ki, bu torpaqda rahat yaşamağımız, azad nəfəs almağımız məhz şəhidlərin fədakarlığı sayəsindədir.
Şəhidlər ölmürlər, onlar Vətənin yaddaşına çevrilərək əbədi yaşayırlar.

Eltun MƏMMƏDOV
Bakı şəhəri