AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI
MÜDAFİƏ NAZİRLİYİ
Beynəlxalq həmrəylik, regional sabitlik, təhlükəsizlik təhdidlərinə kollektiv reaksiya və qarşılıqlı güc balansı, eləcə də bir sıra bu kimi məsələlər Azərbaycan üçün yalnız strateji hədəflər deyil, həm də real diplomatik və hərbi əməkdaşlığın əsas prinsipləridir. Müdafiə Nazirliyinin Beynəlxalq Hərbi Əməkdaşlıq İdarəsi ölkənin müdafiə siyasətini xarici siyasətlə uyğunlaşdıraraq bütün xarici tərəfdaşlarla əlaqələrin qurulması və genişləndirilməsi, müdafiə sahəsində strateji dialoqun aparılması funksiyasını daşıyır.
Bu əməkdaşlıq bir neçə əsas istiqamətdə aparılır. Buraya hərbi, hərbi-siyasi və hərbi-texniki istiqamətlər daxildir.
Məqsəd yalnız Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətini gücləndirmək deyil, həm də regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə töhfə vermək, təcrübə mübadiləsi yolu ilə ordumuzun inkişafını təmin etməkdir. Eyni zamanda, bu yanaşma vasitəsilə Azərbaycan öz mövqeyini beynəlxalq aləmdə möhkəmləndirir, xarici silahlı qüvvələr, beynəlxalq təşkilatlar, dost ölkələrlə qarşılıqlı anlaşma və etimadı növbəti səviyyəyə qaldırır.
2024-cü ilin oktyabrında Rabat şəhərində imzalanan "Müdafiə sahəsində əməkdaşlıq haqqında" razılaşma çərçivəsində Morocco (Mərakeş) ilə hərbi əməkdaşlıq genişləndirilib. Bu razılaşma 2025-ci ilin yanvarında ölkə rəhbərliyi tərəfindən təsdiqlənib.
2025-ci ilin iyulunda IDEF-2025 Beynəlxalq Müdafiə Sənayesi Sərgisində "Azersilah Defence Industry Holding CJSC" və digər müdafiə sənayesi qurumları çərçivəsində, xarici tərəfdaşlarla, o cümlədən Türkiyə ilə bir sıra memorandumlar, əməkdaşlıq razılaşmaları və niyyət məktubları imzalanıb.
Həmçinin 2025-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin nümayəndə heyəti BƏƏ-nin (Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri) Xüsusi Əməliyyat Qüvvələri komandanı ilə görüşərək, qarşılıqlı təlimlər, o cümlədən "Unbreakable Partnership-2025" ("Sarsılmaz Tərəfdaşlıq-2025") birgə təlimi çərçivəsində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
2025-ci ilin oktyabrında imzalanan digər bir razılaşmaya əsasən, Azərbaycan Milli Müdafiə Universiteti və Özbəkistan Hərbi Təhlükəsizlik və Müdafiə Universiteti arasında hərbi təhsil və elmi-tədqiqat sahəsində əməkdaşlıq memorandumuna qol çəkilib. Bu, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi, birgə akademik layihələr və daha geniş əməkdaşlıq perspektivləri üçün baza yaradacaq.
Bu nümunə region ölkələri ilə elmi-təhsil əlaqələrini gücləndirərək, ordunun peşəkarlıq və bilik bazasını zənginləşdirməyi hədəfləyir.
"IDEF-2025" sərgisi çərçivəsində keçirilən görüşlər zamanı Müdafiə Nazirliyi və üzv sənaye qurumları olan "Azersilah" və "MİRAS" xarici müdafiə sənayeləri şirkətləri ilə birgə layihələr, texnologiya transferi və silah-texnika alış-satışı barədə razılıqlar əldə ediblər.
Bundan əlavə, sərgi zamanı "Azersilah" və xarici tərəfdaşlar arasında uzunmüddətli "əlaqələrin qurulması və birgə fəaliyyət" istiqamətində memorandum imzalanıb. Bu, Azərbaycanın müdafiə sənayesinin modernləşdirilməsi və silah-texnika imkanlarının artırılması baxımından mühüm addımdır.
2025-ci ilin noyabrında Bakı şəhərində keçirilən görüşdə Azərbaycan və Belarus hərbi mütəxəssisləri birgə təlimlər, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi və əməkdaşlıq planlarını müzakirə ediblər. Bu görüş Müdafiə Nazirliyinin beynəlxalq əməkdaşlıq dairəsini region ölkələri ilə genişləndirməsinə bir nümunədir.
Həmçinin yaxın zamanda keçirilən görüşlərdə BƏƏ-dən gələn nümayəndə heyəti ilə Müdafiə Nazirliyi arasında hər iki ölkənin hərbi əməkdaşlığının perspektivləri və birgə təlimlərin əhəmiyyəti vurğulanıb.
Bu tendensiyalar göstərir ki, Azərbaycan yalnız ənənəvi tərəfdaşlarla deyil, paralel olaraq yeni dövlətlər və regionlarla da hərbi-texniki, təhsil və siyasi əməkdaşlığı da genişləndirir.
Bu son addımlar onu təsdiqləyir ki, Azərbaycan müdafiə siyasətində multilaterallığa, tərəfdaşların sayının artırılmasına və hərbi-texniki modernləşməyə ciddi önəm verir. Yeni imzalanmış razılaşmalar və genişləndirilmiş əməkdaşlıq çərçivəsi ordunun peşəkarlıq, təhsil və texniki potensialını yüksəltmək, region və dünya üzrə yeni tərəfdaşlarla strateji əlaqələr formalaşdırmaq, müdafiə sənayesini modernləşdirmək və müasir silah-texnika əldə etmək, regional sabitlikdə, kollektiv təhlükəsizlikdə və beynəlxalq təhlükəsizlik strukturunda aktiv rol almaq imkanı verir.
Təkcə onu demək kifayət edir ki, son beş ildə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi beynəlxalq hərbi əməkdaşlıq sahəsində çoxşaxəli və dinamik fəaliyyət göstərib, dost və tərəfdaş dövlətlərlə əlaqələri daha da genişləndirib. Bu dövrdə əməkdaşlıq hərbi, hərbi-siyasi və hərbi-texniki istiqamətlər üzrə intensivləşmiş, ikitərəfli və çoxtərəfli formatda mühüm görüşlər, ekspert müzakirələri və sənəd imzalanmaları həyata keçirilib. Eləcə də bir sıra ölkələrlə ikitərəfli əməkdaşlıq planları imzalanıb, Müdafiə nazirlikləri və Silahlı Qüvvələr arasında qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi, ekspert görüşləri və komitələrarası işçi qruplarının toplantıları təşkil edilib.
Bu çərçivədə Almaniya Federativ Respublikası ilə ekspert görüşləri, Serbiya Müdafiə Nazirliyi ilə ikitərəfli hərbi əməkdaşlıq planı və Özbəkistanla yeni dövr üçün hərbi əməkdaşlıq üzrə qarşılıqlı fəaliyyət istiqamətləri razılaşdırılmışdır. Son beş ildə Azərbaycanın müdafiə sənayesi və hərbi-texniki əməkdaşlıq istiqamətində də diqqətəlayiq addımlar atılıb. Müdafiə Nazirliyinin rəsmi məlumatlarına görə, beynəlxalq müdafiə sərgilərində, o cümlədən IDEF kimi nüfuzlu platformalarda "Azersilah Müdafiə Sənayesi Holdinqi" və digər hərbi-sənaye qurumları xarici tərəfdaşlarla əməkdaşlıq sənədləri imzalayıb, texnologiya mübadiləsi, istehsal sahələrinin genişləndirilməsi və qarşılıqlı layihələrin icrası üzrə razılıqlar əldə edib. Eləcə də bu beş ildə dəniz təhlükəsizliyi və hərbi dəniz qüvvələri sahəsində də beynəlxalq əməkdaşlıq güclənib, Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin nümayəndə heyəti beynəlxalq dəniz sərgiləri və forumlarında iştirak edərək regional və qlobal tərəfdaşlarla qarşılıqlı əlaqələrini daha da möhkəmləndirib. Bu iştirak Azərbaycan HDQ-nin inkişaf strategiyasına uyğun olaraq beynəlxalq standartların tətbiqinə, müasir taktiki yanaşmaların öyrənilməsinə və tərəfdaş ölkələrlə qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarının artırılmasına xidmət edib.
Bu beş ildə həyata keçirilən bu fəaliyyətlər göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq hərbi əməkdaşlığı yalnız diplomatik alət kimi deyil, həm də ordunun modernləşdirilməsi, təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, regional sabitliyin təmin edilməsi və beynəlxalq aləmdə mövqelərin gücləndirilməsi üçün mühüm strateji vasitə kimi dəyərləndirir. Müdafiə Nazirliyi bu yanaşma ilə həm peşəkar kadr hazırlığına, həm müdafiə sənayesinin inkişafına, həm də beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində fəal iştirakına davam edir.
Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən beynəlxalq hərbi əməkdaşlıq tədbirləri göstərir ki, ölkəmiz müasir təhlükəsizlik mühitinin tələblərinə adekvat şəkildə cavab verən çevik, çoxşaxəli və strateji yönümlü müdafiə siyasəti yürüdür. İkitərəfli və çoxtərəfli formatlarda aparılan siyasi dialoq, hərbi ekspert görüşləri, imzalanan əməkdaşlıq planları və müdafiə sənayesi üzrə sənədlər Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşları ilə əlaqələrinin davamlı şəkildə möhkəmləndiyini nümayiş etdirir.
Ölkəmiz hərbi əməkdaşlığı yalnız birgə təlim və görüşlər müstəvisində deyil, eləcə də təhlükəsizliyin təmin olunması, regional sabitlik, müdafiə sənayesinin innovativ inkişafı və ordunun peşəkarlığının artırılması kimi fundamental istiqamətlərdə aparır. Hərbi Dəniz Qüvvələrinin beynəlxalq platformalarda aktiv iştirakı, müdafiə sənayesi müəssisələrinin qlobal sərgilərdə təmsil olunması və tərəfdaş ölkələrlə texniki-modernizasiya layihələrinin genişləndirilməsi Azərbaycanın müdafiə strategiyasının qlobal inteqrasiya xəttinə uyğun olduğunu bir daha ortaya qoyur.
Bu fəaliyyətlər bütövlükdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətinin artırılmasına, yeni bilik və təcrübələrin mənimsənilməsinə, müasir silah və texnologiyalara çıxış imkanlarının genişlənməsinə, eləcə də ölkəmizin beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyinin güclənməsinə xidmət edir.
Beləliklə, son beş ildə əldə edilən nəticələr onu təsdiq edir ki, Azərbaycan beynəlxalq hərbi əməkdaşlıq sahəsində ardıcıl və düşünülmüş addımlar atmaqla, həm milli təhlükəsizliyini möhkəmləndirir, həm də regional və qlobal təhlükəsizliyə töhfə verən fəal aktor kimi mövqeyini daha da gücləndirir. Bu istiqamətdə görülən işlər gələcək illərdə də Azərbaycanın hərbi diplomatiyasının inkişafına, tərəfdaş ölkələrlə əlaqələrin daha da genişlənməsinə və Silahlı Qüvvələrimizin modernləşməsi prosesinə mühüm dəstək olacaqdır.
Şəlalə DÜNYAMALIYEVA
"Azərbaycan Ordusu"